Regenpijp afkoppelen: zo doe je dat
Bij veel huizen loopt het regenwater van het dak via de regenpijp rechtstreeks het riool in. Afkoppelen betekent dat je die verbinding verbreekt en het water op je eigen terrein houdt. Dat ontlast het riool, is goed voor de tuin en levert in veel gemeenten subsidie op. In dit artikel lees je hoe het werkt en welke manier bij jou past.
Wat is afkoppelen en waarom is het nodig?
Afkoppelen betekent dat je de regenpijp loskoppelt van het riool. Het regenwater gaat dan niet meer naar de waterzuivering, maar blijft in je tuin, in een regenton of in een regenwatersysteem.
In veel wijken ligt nog een gemengd rioolstelsel. Daarin komen schoon regenwater en vuil water van toilet, douche en wasmachine samen in één buis terecht. Bij een flinke bui kan zo’n riool het water niet meer aan. Dan komt het op straat te staan of loopt het over naar sloten en vijvers. Met hevigere buien door klimaatverandering wordt dat probleem groter.
Wat afkoppelen oplevert
- Het riool raakt minder snel overbelast, ook bij zware regen.
- De waterzuivering hoeft minder schoon regenwater te zuiveren.
- Regenwater zakt in de bodem en vult het grondwater aan.
- Je tuin krijgt meer water, juist in droge periodes.
Vijf manieren om af te koppelen
Je kunt het regenwater laten wegzakken in de bodem, opslaan om later te gebruiken, of allebei. Welke manier past, hangt af van je tuin, je bodem en wat je met het water wilt doen.
| Manier | Wat het doet | Water gebruiken? |
|---|---|---|
| Regenpijp in de tuin laten uitkomen | Water stroomt via een bocht de tuin in en zakt weg | Nee |
| Regenton of regenzuil | Vangt 100 tot 300 liter op; overloop naar de tuin | Ja, voor de tuin |
| Grindstrook of wadi | Ondiepe verlaging in de tuin waar water tijdelijk blijft staan en wegzakt | Nee |
| Infiltratiekratten | Ondergrondse kratten die veel water tijdelijk vasthouden en laten infiltreren | Nee |
| Regenwatersysteem | Slaat duizenden liters op voor toilet, wasmachine en tuin; overloop naar tuin of kratten | Ja, in en om het huis |
Een combinatie werkt vaak het best: eerst opvangen en gebruiken, en wat niet past laten wegzakken in de tuin.
Stappenplan: zo koppel je je regenpijp af
1. Bepaal hoeveel dak je afkoppelt
Meet het dakoppervlak dat op de regenpijp uitkomt. Reken met 1 liter water per millimeter regen per m² dak. Bij een bui van 20 millimeter levert een dak van 50 m² dus al 1.000 liter op. Zoveel water moet je tuin of opvang kunnen verwerken.
2. Check de regels en subsidie bij je gemeente
Er is geen landelijke regel. Je gemeente bepaalt of je een melding moet doen of een vergunning nodig hebt, en of er subsidie is. Doe dit vóórdat je begint: bij veel regelingen moet je de subsidie aanvragen voordat je aan de slag gaat.
3. Kies waar het water naartoe gaat
Laat het water minimaal 2 meter van de gevel wegstromen, naar een lager deel van de tuin. Het mag niet terug naar je eigen huis of naar de buren lopen. Zakt water slecht weg in jouw bodem, kies dan voor opslag in plaats van infiltratie.
4. Zaag de regenpijp door
Zaag de regenpijp boven de grond door en sluit het deel dat naar het riool gaat goed af. Plaats een bocht, een filter of een aansluiting naar je regenton of regenwatersysteem.
5. Let op de ontluchting van het riool
Bij sommige huizen ontlucht het riool via de regenpijp. Koppel je die af, dan kan bij zware regen rioollucht in huis komen. Laat dit controleren of zorg voor een aparte ontluchting boven het dak.
Subsidie voor afkoppelen
Veel gemeenten en waterschappen geven subsidie als je je regenpijp afkoppelt. De bedragen en voorwaarden verschillen sterk. Enkele voorbeelden van regelingen:
- Woerden gaf vanaf 2024 € 4 per m² afgekoppeld dak als het water naar de tuin gaat.
- Heerenveen gaf in 2023 maximaal € 6 per m², tot € 575 per gebouw, voor afkoppelen van het gemengd riool.
- Nijmegen gaf in 2023 maximaal € 2.500 per adres.
In een aantal gemeenten betaal je daarnaast minder rioolheffing als je afkoppelt. Regelingen veranderen vaak, dus check altijd de actuele voorwaarden bij je eigen gemeente. In ons artikel over subsidie voor een regenwatersysteem lees je hoe je dat aanpakt.
Bouw je nieuw? Dan is opvang of afkoppelen in steeds meer gemeenten verplicht via de hemelwaterverordening.
Afkoppelen én het regenwater gebruiken
Bij gewoon afkoppelen zakt het water weg in de tuin. Dat helpt het riool en de bodem, maar je gebruikt het water zelf niet. Met een regenwatersysteem doe je allebei.
Bij JustNimbus gaat het regenwater van de regenpijp door een filter naar een waterzak in de kruipruimte. Heb je geen kruipruimte, dan is er een oplossing met een tank. Het opgeslagen water gebruik je voor toilet, wasmachine en buitenkraan. Zo kun je tot 50% drinkwater besparen. Is de opslag vol, dan loopt het overtollige water via de overloop naar de tuin, een wadi of infiltratiekratten. Zo blijft er bij een bui niets over voor het riool.
Hoeveel opslag je nodig hebt, lees je in Hoeveel liter regenwater heb ik nodig? Een standaardsysteem kan, afhankelijk van de situatie, in 1 dag worden aangelegd.
Alleen water voor de tuin?
Wil je het afgekoppelde water vooral gebruiken om te sproeien? Een regenton is na een paar droge dagen leeg. JustNimbus Green is een waterzak van 3.000 of 4.500 liter met een pompsysteem, speciaal voor de tuin. Lees meer in Regenton of regenwatersysteem voor je tuin?
Bekijk de veelgestelde vragen
Wat betekent een regenpijp afkoppelen?
Je haalt de verbinding tussen de regenpijp en het riool weg. Het regenwater blijft dan op je eigen terrein: het zakt weg in de tuin of wordt opgevangen in een regenton of regenwatersysteem.
Mag ik zomaar mijn regenpijp afkoppelen?
Meestal wel, maar de regels verschillen per gemeente. Soms moet je het melden of is een vergunning nodig, bijvoorbeeld in grondwaterbeschermingsgebieden. Check het altijd eerst bij je gemeente.
Krijg ik subsidie voor het afkoppelen?
In veel gemeenten wel, vaak een bedrag per m² afgekoppeld dak. Soms betaal je ook minder rioolheffing. Vraag de subsidie aan voordat je begint.
Waar moet het regenwater naartoe na afkoppelen?
Naar een lager deel van je eigen tuin, minimaal 2 meter van de gevel, of naar een regenton, wadi, infiltratiekratten of regenwatersysteem. Het water mag niet naar je huis of naar de buren stromen.
Kan ik afkoppelen en het regenwater in huis gebruiken?
Ja. Met een regenwatersysteem sla je het water op en gebruik je het voor toilet, wasmachine en buitenkraan. De overloop leid je naar de tuin of infiltratiekratten, zodat het dak helemaal is afgekoppeld.
Komt er na het afkoppelen rioollucht in huis?
Dat kan als je riool via de regenpijp ontluchtte. Laat controleren of er een andere ontluchting boven het dak is, of laat er een plaatsen.
Bronnen
- Klimaatadaptatie Nederland – Stappenplan afkoppelen voor bewoners
- Klimaatadaptatie Nederland – Houd regenwater vast
- Gemeente Utrecht – Regenton plaatsen of regenpijp loskoppelen
- Gemeente Deventer – Afkoppelen van uw dak
- Gemeente Brummen – Folder afkoppelen regenwater (2025)
- Gemeente Heerenveen – Subsidieregeling Groener beloont
- Gemeente Nijmegen – Subsidieregeling afkoppelen (Gemeenteblad 2023)
- Waterklaar – Koppel je regenpijp af en ontvang subsidie
Geschreven door Iwan Fransen, oprichter van JustNimbus · bijgewerkt november 2026