Water in de kruipruimte

Water in de kruipruimte komt meestal door een hoge grondwaterstand na veel regen, maar ook een lekkende leiding of regenpijp kan de oorzaak zijn. In de winter regent het vaker en verdampt er weinig, dus juist dan staan er in veel kruipruimtes plassen. Lees hoe je de oorzaak vindt, wat je eraan kunt doen en wat het betekent als je regenwater opslaat in een waterzak onder de vloer.

Water in de kruipruimte

De vier meest voorkomende oorzaken

Water in de kruipruimte kan een teken zijn van grondwateroverlast, maar dat hoeft niet. Het kan ook komen door een lekke waterleiding, een lekke regenpijp of standpijp van de riolering, of door veel regenwater.

Oorzaak Hoe herken je het?
Hoog grondwater Het water komt na een natte periode, stijgt en daalt met de seizoenen en staat vaak in meerdere huizen in de straat
Lekkende waterleiding Het water blijft, ook als het droog is; de watermeter loopt door terwijl er niets wordt gebruikt
Lekkende regenpijp of riolering Het water staat vooral bij één gevel of hoek, en komt vlak na een bui
Slechte afwatering rond het huis Regenwater van dak of tuin stroomt naar de gevel in plaats van ervan af

Daarnaast is de lucht in een kruipruimte bijna altijd vochtig: de relatieve luchtvochtigheid is er vaak 85 tot 100 procent. Wat druppels en een vochtige bodem zijn dus normaal. Staande plassen niet.

Wat kun je eraan doen?

Begin bij de eenvoudige oorzaken, en schakel pas een specialist in als die zijn uitgesloten.

  1. Kijk na een droge week opnieuw. Is het water weg, dan is grondwater of regen de waarschijnlijke oorzaak. Staat het er nog, of wordt het meer, denk dan aan een lekkage.
  2. Controleer de watermeter. Draai alle kranen dicht. Loopt de meter toch, dan lekt er ergens een leiding.
  3. Kijk naar de regenpijpen. Een losse, gescheurde of verstopte regenpijp kan het water direct langs de fundering laten lopen. Zorg dat het water van het dak goed wordt afgevoerd, weg van de gevel.
  4. Kijk naar de tuin. Bestrating die naar het huis afloopt of een tuin die slecht water doorlaat, kan water naar de woning sturen.
  5. Zorg voor ventilatie. Per vierkante meter vloer hoort er 1 vierkante centimeter ventilatieopening te zijn. Een bodemfolie houdt bovendien vocht uit de bodem tegen.
  6. Bij terugkerend grondwater: pompen helpt alleen tijdelijk. Bespreek met een specialist of drainage zinvol is; drainage mag vaak alleen in overleg met de gemeente worden aangelegd.

Wie is verantwoordelijk? De gemeente heeft een grondwatertaak voor het openbaar gebied, maar voor het inzamelen van grondwater op het eigen perceel is de eigenaar verantwoordelijk. Neem bij twijfel contact op met je gemeente: zij weten of er in jouw buurt meer klachten zijn.

Hoe wordt een kruipruimte ontworpen?

Een kruipruimte is een lage ruimte onder of in een gebouw, die je meestal bereikt via een kruipluik. Hij zorgt voor ventilatie onder de vloer en biedt ruimte voor leidingen. Een kruipruimte is dus geen kelder: hij hoeft niet waterdicht te zijn.

Ontworpen boven het hoogste grondwater. Bij nieuwbouw wordt de bodem van de kruipruimte boven de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) gelegd, met marge. In plannen wordt vaak een ontwateringsdiepte van 0,70 meter ten opzichte van de berekende GHG aangehouden. Gemeenten toetsen in bestaande wijken soms op een grondwaterstand van enkele centimeters onder de kruipruimtebodem.

Hoe vaak mag er water staan? De GHG is een gemiddelde van de hoogste standen: in natte jaren komt het grondwater daar boven. Een kruipruimte die boven de GHG is ontworpen, kan dus in een uitzonderlijk natte winter toch tijdelijk water krijgen. Dat is ontwerptechnisch geen fout. Water dat elke winter weken blijft staan, of het hele jaar door, wijst wel op een probleem met de ontwatering, een te laag ontwerp of een lekkage.

Hoe nat is jouw kruipruimte? Er is geen wettelijke indeling, maar in de praktijk kun je vier situaties onderscheiden:

Situatie Wat je ziet Wat het betekent
Droog Droge bodem, geen plassen Ideaal
Vochtig Vochtige bodem, condens; luchtvochtigheid vaak 85 tot 100% Normaal voor een kruipruimte; zorg voor ventilatie en eventueel bodemfolie
Periodiek nat Af en toe plassen na een natte periode, die weer wegzakken Komt in veel woningen voor; houd het in de gaten
Structureel nat Het hele jaar of elke winter wekenlang water Oorzaak laten onderzoeken

Stroom in de kruipruimte. Water en elektriciteit vragen om een veilige installatie, maar 230 volt is in de kruipruimte niet verboden. Een vast aangesloten apparaat, zoals een dompelpomp, mag als de installatie voldoet aan NEN 1010: een groep met aardlekschakelaar en een apparaat met een beschermingsklasse en IP-waarde die geschikt zijn voor een vochtige of natte omgeving. Een dompelpomp is daar juist voor gemaakt. Voor mensen die tijdelijk in een kruipruimte werken, gelden strengere arboregels: losse apparaten zoals een looplamp moeten dan op veilige, extra lage spanning werken. De unit van JustNimbus werkt op 24 volt en is waterdicht; het stopcontact voor de voeding zit boven de vloer.

Water in de kruipruimte en een regenwatersysteem

Een regenwatersysteem met een waterzak in de kruipruimte veroorzaakt geen water in de kruipruimte. Het water zit in een gesloten zak, en wat niet past loopt vanzelf door naar de overloop: het riool, een wadi of een infiltratievoorziening.

Wel is het goed om het volgende te weten:

  • De kruipruimte mag niet structureel onder water staan. Een plasje na een natte periode is geen probleem; de unit is waterdicht en werkt op 24 volt. Een kruipruimte die het hele jaar onder water staat, is niet geschikt.
  • Lekkage valt meteen op. Het systeem heeft lekdetectie: loopt de pomp ongeveer een uur onafgebroken, dan stopt hij en verschijnt er een melding in het dashboard.
  • Een lek in de zak zie je direct na installatie. Een productiefout is vrijwel altijd meteen zichtbaar. Op de waterzak zit 25 jaar garantie.
  • Minder water rond je huis. Regenwater dat je opvangt en gebruikt voor toilet en wasmachine, stroomt niet meer langs de gevel of in de tuin weg. Een goed aangesloten systeem neemt zo een deel van het regenwater van het dak weg bij de fundering.

Twijfel je of jouw kruipruimte geschikt is? Neem gerust contact met ons op; we kijken graag met je mee.

Meer lezen: regenwater opslaan in de kruipruimte · onderhoud, legionella en vorst · regenwatersysteem in een bestaande woning

Bekijk de veelgestelde vragen

Is water in de kruipruimte erg?

Een laagje water na een natte periode is in veel woningen normaal. Staat het er lang of komt het steeds terug, zoek dan de oorzaak: langdurig vocht kan leiden tot een muffe lucht, schimmel of houtrot.

Waarom staat er in de winter vaker water in de kruipruimte?

In de winter regent het vaker en verdampt er weinig. Daardoor stijgt het grondwater, en dat kan via de bodem de kruipruimte in komen.

Hoe weet ik of het grondwater of een lekkage is?

Kijk na een droge week opnieuw en controleer of de watermeter doorloopt terwijl alle kranen dicht zijn. Verdwijnt het water als het droog is, dan is grondwater of regen de waarschijnlijke oorzaak.

Wie is verantwoordelijk voor grondwater onder mijn huis?

Voor grondwater op het eigen perceel is de eigenaar verantwoordelijk. De gemeente heeft een grondwatertaak voor het openbaar gebied. Bij twijfel kun je contact opnemen met je gemeente.

Hoe vaak mag er water in de kruipruimte staan?

Een kruipruimte wordt ontworpen boven de gemiddeld hoogste grondwaterstand. In een uitzonderlijk natte winter kan er dan toch tijdelijk water staan. Staat er elke winter wekenlang of het hele jaar water, laat de oorzaak dan onderzoeken.

Mag er stroom in de kruipruimte?

Ja, als de installatie voldoet aan NEN 1010: een groep met aardlekschakelaar en apparatuur die geschikt is voor een vochtige omgeving, zoals een dompelpomp. De JustNimbus-unit werkt zelf op 24 volt en is waterdicht.

Kan ik een waterzak in een natte kruipruimte leggen?

Een plasje na een natte periode is geen probleem: de unit is waterdicht. Een kruipruimte die structureel onder water staat, is niet geschikt.

Kan een regenwatersysteem water in de kruipruimte veroorzaken?

Nee. Het water zit in een gesloten zak en overtollig water loopt vanzelf naar de overloop. Lekdetectie stopt de pomp en geeft een melding in het dashboard als er iets mis is.